چگونه می توان بر مطالب یک کتاب مسلط شد؟

0

یک درس مشکل را باید چندبار خواند تا فهمید؟ یک‌بار؟دوبار؟ ده‌بار؟ چندبار؟! این سوالی است که بیشتر معلم‌ها در طول سال تحصیلی، بارها از سوی دانش‌آموزان می‌شنوند: دانش‌آموزانی که از سختی یک درس یا حتی یک کتاب به شدت گله دارند و می‌گویند با اینکه بارها از روی کتاب درسی خود خوانده و سطر به سطر آن را مرور کرده‌اند، اما هیچ‌چیز از آن را نفهمیده‌اند.

چگونه می توان بر مطالب یک کتاب مسلط شد؟

پیش آمدن این معضل به دلیل آن است که بسیاری از دانش‌آموزان، راه درست مطالعه یک کتاب درسی را نمی‌دانند و تصور می‌کنند که اگر از روی یک کتاب بارها بخوانند بر آن تسلط پیدا می‌کنند؛ در حالی‌که برای تسلط بر یک مطلب، باید آن را خوب خواند، خوب درک کرد، خوب فهمید و خوب در ذهن نگهداری نمود.

برای مثال، یکی از روش‌های مفید برای خواندن کتاب‌ها یا درس‌‌های مشکل، این است که کتاب را قبل از تسلط بر آن، به طور سطحی خواند و ابتدا در پی چیزهایی بود که می توان آنها را فهمید (نباید خود را در مطلب دشوار گرفتار کرد)؛ چون هر کتاب حاوی مطالبی است که بی‌درنگ می‌توان آنها را درک  کرده و مطلب مورد نظر را تا حدودی فهمید و برای مطالعه آن آماده شد.

البته سطحی خواندن اصولی دارد که باید به این اصول توجه داشت. این اصول را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

به عنوان صفحه و مقدمه نگاه کنید:

به‌ویژه به عناوین فرعی یا دیگر نشانه‌هایی توجه کنید که به هدف و چشم‌انداز کتاب یا مقصود نویسنده اشاره دارد.

فهرست اعلام یا فهرست موضوعی را بازبینی کنید:

تا با دامنه موضوعات تحت پوشش یا منابع مورد استفاده مولفان آشنا شوید. هرگاه فهرست اصطلاحات در پایان هر فصل، مهم و حساس به‌نظر رسید، برای درک بهتر، آنها را در متن جست‌و‌جو کنید؛ به این ترتیب شما کلید نزدیک به مولف را پیدا می‌کنید؛ به طور مثال سعی کنید که معنی لغات اصطلاحات دشوار کتاب زبان و ادبیات فارسی، زبان انگلیسی یا زبان عربی را داخل متن درس یاد بگیرید.

یاد گرفتن معنی لغات، بدون توجه به جایگاه آنها در متن درس، نمی‌تواند به شما در فهمیدن مفهوم درس یا متن مورد نظر کمک کند.

چگونه می توان بر مطالب یک کتاب مسلط شد؟

تصاویر کتاب را ببینید و خلاصه‌ها و نتیجه‌گیری‌ها را با دقت بخوانید:

اگر کتاب، یک فصل نتیجه‌گیری دارد، ابتدا آن را بخوانید. به احتمال زیاد، این فصل، محتوای کتاب را با دقت بیشتری معرفی می‌کند.

حالا شما برای خواندن کتاب با سطحی‌خوانی آماده هستید. گر به سطحی‌خوانی رای می‌دهید، به فصل‌هایی نگاه کنید که حاوی بندهای اصلی یا عبارات خلاصه شده کتاب هستند؛ سپس صفحات را ورق بزنید و یک یا دو پاراگراف و گاهی هم چند صفحه متوالی را بخوانید و همواره در جست‌و‌جوی حرف اصلی و هدف اصلی کتاب باشید.

توجه داشته باشید که اگر شما از این روش برای شروع سطحی‌خوانی استفاده کنید، چه بسا در پایان پی ببرید که به هیچ‌وجه در حال سطحی خواندن نیستید بلکه آن را می‌خوانید، می فهمید و از آن لذت می‌برید، و وقتی کتاب را بر زمین می‌گذارید، درخواهید یافت که بعد از این، هیچ موضوعی برایتان دشوار نخواهد بود. حال که درباره کتاب یا یک فصل، اطلاعاتی به‌دست آورده‌اید، معین کنید که چه اطلاعاتی کم دارید.

چگونه می توان بر مطالب یک کتاب مسلط شد؟

چگونه می توان بر مطالب یک کتاب مسلط شد؟

آیا باید به مطالعه ادامه دهید, اگر جواب این سوال مثبت است، انتظار دارید که از یک خواندن عمیق چه‌چیزی عایدتان شود؟ چگونه مولف از مقدمه، به نتیجه رسیده است؟ مراحل اساسی کتاب چه‌چیزهایی هستند؟ آیا این مراحل به طور منطقی به هم مربوط هستند و هدف مولف چیست؟ آیا مطالب کتاب، را با آنچه که قبلاً درباره موضوع می‌دانستید، موافقت یا مغایرت دارد؟

سؤالات شما درباره کتاب، می‌توانند به صورت کلی یا کاملاً مشخص باشند. طرح این‌گونه سوالات، از طریق ایجاد کنجکاوی، تمرکز حواس و دقت شما را افزایش می‌دهد و رضایت حاصل از پاسخگویی به سؤالات، مدت نگهداری مطالب را در حافظه، طولانی می‌کند.

طرح سؤال، به هنگام مطالعه یک کتاب، خواننده منفعل را به یک خواننده فعال مبدل می‌سازد. از طریق طرح سؤالات، یک گفت و شنود بین شما و مولف کتاب برقرار می‌شود که کسب لذت شما را از مطالعه کتاب افزایش می‌دهد. سؤالات، اغلب به هنگام یا پس از پایان مطالعه، به ذهن می‌رسند؛ ولی شما سعی کنید که سؤالات خود را پیش از مطالعه و به هنگام خواندن اجمالی کتاب، شروع کنید.

نکته دیگر اینکه بعد از خواندن یک کتاب، سعی کنید که مطالب یادگیری شده را با عبارت‌های مخصوص خودتان دوباره تعریف کنید؛ یعنی تا حد امکان، از حفظ کردن طوطی‌وار مطالب، خودداری کنید؛ بلکه کوشش کنید تا مطالب را بفهمید و با جملات خودتان آنها را برای خود تعریف کنید و بدانید که پس دادن مطالب به خود، نقش بسیار مهمی در یادگیری دارد.

خرید کتاب‌های «کمک درسی» از گاج‌مارکت بازگشت به گاج‌مگ

چگونه می توان بر مطالب یک کتاب مسلط شد؟

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.