چگونه رشتۀ دانشگاهی خود را انتخاب کنیم؟

0

انتخاب رشته و دانشگاه، کار آسانی نیست و ممکن است که در‌‌این فرایند، سؤال‌‌‌‌های بسیاری ذهن ما را به خود مشغول کنند؛ سؤالاتی مانند: چه دانشگاهی را انتخاب کنم؟ چه شغلی برای آیندۀ من مناسب است؟ چه نمراتی باید کسب کنم تا بتوانم در آن رشته موفق باشم؟‌و… سؤال‌‌‌‌هایی کلیدی هستند که به طور مستقیم به یک تصمیم‌ بزرگ مرتبط است: چه رشته‌ای را باید انتخاب کنم؟ در عمل، صد‌ها رشته برای انتخاب وجود دارند و رشته‌هایی که دانشگاه‌‌‌‌های‌ مختلف ارائه ‌‌می‌‌کنند نیز با یکدیگر متفاوت هستند؛ اما شما باید رشته‌ای را انتخاب کنید که در‌‌آینده، به خاطر تصمیم امروزتان از خودتان راضی باشید. نگران نباشید؛ آن قدر هم که به نظر ‌‌می‌‌رسد انتخاب رشته کار سختی نیست. در اینجا به نکاتی که در‌‌این زمینه باید به آن توجه کنید ‌‌‌می‌پردازیم، و سپس شما با مشاوره و کمک گرفتن از افراد متخصص ‌‌می‌‌توانید رشتۀ مناسب خود را انتخاب کنید. در‌‌اینجا به شما کمک ‌‌‌می‌کنیم که: چرا انتخاب رشتۀ دانشگاهی مناسب مهم است؟

  • چگونه رشته‌ای را انتخاب کنیم که برای ما و‌ آینده‌مان مناسب باشد؟
  • چگونه بفهمیم که واقعاً چه رشتۀ دانشگاهی را ‌‌‌می‌پسندیم؟
۱. علایق، ارزش‌‌ها و توانایی‌‌‌های‌ خود را شناسایی کنید.

از خود نپرسید که چه رشته‌ای را باید انتخاب کنم؟ سؤال درست این است که چه رشته‌ای برای من مناسب است؟

اولین قدم در انتخاب رشتۀ مناسب برای شما، تشخیص درست زمینه‌‌‌‌های تحصیلی است که برایتان مهم و ارزشمند است و ‌‌این خود ‌‌می‌‌تواند به دسته‌‌‌‌های متفاوتی  تقسیم‌بندی شود که یک به یک به آن‌ها ‌‌‌می‌پردازیم:

  • رشتۀ دانشگاهی خود را متناسب با توانایی‌‌‌‌هایتان انتخاب کنید.

به طور کلی، توانایی‌ها به معنای آن چیزی است که شما ‌‌می‌‌توانید انجام دهید. فهمیدن اینکه شما در چه زمینه‌‌‌‌هایی مهارت دارید و در چه زمینه‌‌‌‌هایی ‌‌می‌‌توانید از آن مهارت استفاده کنید، راه بسیار خوبی است برای آنکه پروسۀ حذف را هنگام انتخاب مجموعه‌ای‌ از رشته‌های‌ دانشگاهی آغاز کنید. با‌‌ این حال، باز هم زمینه‌هایی را که خودتان احساس ‌‌‌می‌کنید در آن‌ها توانایی بالایی ندارید، قبل از بررسی درست، نادیده نگیرید؛ زیرا خیلی از مهارت‌ها صرفاً در دانشگاه فرا گرفته ‌‌‌می‌شوند و به هر حال دانشگاه هم مکانی برای یادگیری است.

  • رشته‌های‌ دانشگاهی را بر اساس ارزش‌گذاری که در ذهنتان دارید انتخاب کنید.

انتخاب رشتۀ دانشگاهی، بر اساس آن چه واقعاً از درون به آن اعتقاد دارید، معمولاً شما را در‌آینده به سمت شغلی هدایت ‌‌‌می‌کند که به آن شغل علاقه‌مند هستید و انجام آن برایتان لذت‌بخش است. با ‌‌این حال، در انتخاب رشته نباید فقط و فقط به ارزش‌گذاری خودتان توجه کنید. دوران دانشگاه زمان کسب تجربه و کشف خودتان است، و بسیاری از افراد در همین دوران تحصیل در دانشگاه، به علایق واقعی و اصلی خود پی ‌‌‌می‌برند.

  • رشتۀ دانشگاهی خود را بر اساس علایقتان انتخاب کنید.

اینکه در انتخاب رشتۀ دانشگاهی خود به علایقتان توجه کنید، بسیار خوب است. چه کسی هست که دوست نداشته باشد در مقابل انجام کاری که به آن علاقه دارد، درآمد هم کسب کند؟! ولی به یاد داشته باشید که، همان طور که پیش‌تر هم گفتیم، ارزش‌گذاری‌ها و علایقتان ممکن است در طول زمان تغییر کند، و دوران تحصیل در دانشگاه هم ممکن است علایق شما را نسبت پیش از ورود به دانشگاه، کمرنگ‌تر کند.

  • رشتۀ دانشگاهی خود را بر اساس آرزو‌ها و آن چه عاشقش هستید انتخاب کنید.

در نگاه اول، ممکن است به نظر برسد که علایق شما، همان مواردی است که عاشقش هستید، ولی‌‌ این فکر، دست کم گرفتن آرزو‌هاست. درست است که آرزو‌‌‌های‌ شما براساس علایقتان شکل ‌‌‌می‌گیرد، ولی در حقیقت آن چه به آن عشق ‌‌می‌‌ورزید، ارزش‌‌ها و توانایی‌‌‌‌های‌ شما را به تحقق آرزو‌‌‌های‌ مادام‌العمرتان تبدیل ‌‌‌می‌کند.

پینشهاد گاج مگ: ۵۰ عادت افراد بسیار موفق

دنبال کردن آرزو‌ها، هر آن چه که باشند، یکی از بهترین راه‌ها برای انتخاب رشته است، و معمولاً با کمترین میزان پشیمانی همراه است؛ با‌‌این حال، مانند علایقتان، برخی از آرزو‌‌‌های‌ شما نیز ممکن است تازه بعد از ورود به دانشگاه تعریف شوند. واقعیت ‌‌این است که بسیاری از اوقات، آرزو‌‌‌های‌ ما، آرزوی اطرافیانمان است و بر اثر تلقینی که طی سالیان متمادی به ما شده است، فکر ‌‌‌می‌کنیم که آرزوی ما نیز همان است؛ برای مثال، ‌‌می‌‌توان به داوطلبانی اشاره کرد که از درس زیست‌شناسی خوششان نمی‌‌‌اید، اما آرزوی پزشک شدن را در ذهن خود دارند!با دوستان و نزدیکان خود درباره علایق خود صحبت کنید و نظر آن‌ها را در مورد خودتان بپرسید. ممکن است که این افراد، در مواردی موافق یا مخالف شما باشند،ولی ‌‌‌می‌توانند در تصمیم ‌گیری‌ها، کمک بزرگی به شما بکنند.

٢. ‌آینده را در نظر بگیرید.

درست است که حتماً باید علایق، ارزش‌‌ها و آرزو‌‌‌های‌ خود را در انتخاب رشته‌تان در نظر بگیرید، ولی تمام‌‌این موارد، مربوط به زمان حال شما ‌‌می‌‌شوند؛ پس‌‌ آینده چه نقشی دارد؟ در‌‌اینجا به سؤالاتی که باید از خود بپرسید تا نتایج بلند مدتی را از انتخاب رشتۀ مناسب دریافت کنید، ‌‌‌می‌پردازیم:

  • آیا بعد از چندین سال باز هم از آن لذت خواهید برد؟

شما علایق و آرزو‌‌‌هایی دارید که برایشان ارزش‌گذاری کرد‌‌‌ه‌اید، ولی اگر موقعیت یا نظرتان عوض شود چه؟ چه کسی ‌‌می‌‌تواند بگوید که ۱۰ یا ۲۰ یا ۳۰ سال‌‌ آینده، چه احساسی دارید؟

اگر مطمئن نیستید که چگونه باید به این سؤال پاسخ دهید، دیدگاهی کلی‌تر و گسترده‌تر را در نظر بگیرید؛ مثلاً به جای انتخاب شاخه‌ای‌ خاص از زیست‌شناسی، که با آن آشنایی ندارید، آن شاخۀ کلی‌تر را انتخاب کنید تا بعد‌ها برای شاخه‌‌‌‌های  تخصصی‌تر‌‌ این رشتۀ تصمیم بگیرید.

  • آیا فرصت شغلی دارد؟

به عبارت دیگر،‌‌ آیا بعد از گرفتن مدرکتان ‌‌می‌‌توانید به راحتی شغلی را در زمینه رشتۀ تحصیلی خود بیابید؟ البته این موضوع، خود به تحقیق و بررسی درست نیاز دارد. مشاغلی را که پس از فراغت از تحصیل در هر رشتۀ تحصیلی ‌‌می‌‌توانید به آن‌ها مشغول شوید، به خوبی بررسی کنید. ممکن است که اسم خیلی از مشاغل موجود، حتی به گوشتان هم نخورده باشد!

پیشنهاد گاج مگ: پیشرفت مداوم را در خود تقویت کنید

  • آیا‌‌ این شغل در‌آینده همچنان وجود خواهد داشت؟

ما در دنیایی زندگی ‌‌‌می‌کنیم که جریان سریع پیشرفت تکنولوژی و نوآوری، بسیار سرسام‌آور است. هوش مصنوعی و ماشینی شدن بسیاری از چیز‌ها، در حال تغییر دادن قاعده بازی هستند که این تغییر، در‌آینده بیشتر و بیشتر هم ‌‌می‌‌شود. ممکن است به سؤال قبلی پاسخ «بله» داده باشید و بگویید که فرصت شغلی‌‌ این رشته، اکنون موجود است، ولی‌‌آیا آن فرصت شغلی در ۱۰ سال‌آینده نیز وجود دارد؟

برخی از مشاغل پایه‌ای‌ ممکن است که سال‌‌‌‌های ‌آینده به کلی حذف شوند.

  • آیا درآمد کافی دارد؟

ممکن است که شما جزو آن دسته از افرادی باشید که با قاطعیت بگویید که درآمد، در جریان تصمیم‌گیری‌تان چندان اهمیتی ندارد، ولی بهتر است با خودتان صادق باشید؛ چون درآمد داشتن از شغل مورد نظر، بسیار مهم است. هیچ کس دوست ندارد که در‌آینده با مشکل مالی مواجه شود، و اگر قصد دارید که بعد‌ها مستقل شوید، مهم است که آن چه را که در مقابل شغلتان دریافت ‌‌‌می‌کنید، حتماً در نظر داشته باشید

٣. انتخاب دانشگاه مناسب

اینکه شما در پایان تحصیل خود، تنها مدرکی را با مهر و امضا دریافت کنید، چندان به کارتان نخواهد آمد. مدرک شما و اعتبار آن، بستگی زیادی به صادر کننده مدرک و مکانی دارد که در آن تحصیل ‌‌‌می‌کنید.

  • انتخاب دانشگاه متناسب با رشته‌ای‌ که انتخاب ‌‌‌می‌کنید.

در حالی که دانشگاه‌‌‌‌های‌ معروف و شناخته شد‌‌‌ه‌ای‌ وجود دارند که اکثریت داوطلبان ترجیح ‌‌‌می‌دهند برای تحصیل به آن‌ها وارد شوند، بسیاری از دانشگاه‌ها نیز هستند که در رشتۀ‌ها و زمینه‌هایی خاص قوی هستند؛ پس نباید اهمیت تحقیق و بررسی در‌‌این مورد را نیز فراموش کرد. با انتخاب دانشگاه متناسب با رشته‌ای که انتخاب می‌کنید، احتمال‌‌ اینکه در‌آینده نیز تحصیلات خود را در مقاطع بالاتر بتوانید در همان جا ادامه دهید، افزایش ‌‌می‌‌یابد. درست است که یکی از نکات مثبت تحصیل در دانشگاه‌‌‌‌های‌ بزرگ، گستره وسیع رشتۀ‌ها، واحد‌‌‌های‌ درسی، کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌‌‌‌های‌ مجهز و مدارکی است که آن دانشگاه‌ها ارائه ‌‌‌می‌دهند، ولی نگذارید که این موضوع، شما را نسبت به دانشگاه‌‌‌‌های  دیگر دلسرد کند. در نهایت، اگر شما قصد ادامه تحصیل در رشتۀ مورد نظرتان را داشته باشید، زمینه تحصیلی شما در‌‌آینده، تخصصی‌تر شده و انتخاب‌‌‌های‌ شما نیزمحدودتر خواهد شد.

  •  مکان دانشگاهی که انتخاب ‌‌‌می‌کنید، بسیار مهم است.

برای انتخاب دانشگاه، موقعیت مکانی یا شهری را که دانشگاه در آن قرار دارد، نیز باید در نظر بگیرید. ‌‌آیا شرایط دور شدن از خانواده را دارید؟ ‌‌آیا ‌‌می‌‌توانید هزینه‌‌‌‌های مربوط به آن را پرداخت کنید؟ در نهایت، بعد از تهیه لیستی از دانشگاه‌ها و رشته‌هایی که مدنظر دارید، ‌‌می‌‌توانید لیست خود را بر اساس رشته‌هایی که هر دانشگاه ارائه ‌‌‌می‌کند و رشته‌هایی که مناسب شماست، محدودتر کنید.

۴. به خود فرصت دهید.

اگر برای انتخاب رشتۀ دانشگاهی خود، دچار استرس شد‌‌‌ه‌اید، عجله نکنید و کمی‌ بیشتر به خود زمان بدهید تا بتوانید در‌‌این مورد، درست تصمیم بگیرید. تصمیم‌ات عجولانه و همراه با استرس، معمولاً نتایج مطلوبی را برایتان به همراه نخواهند داشت.

۵. کمک دریافت کنید.

انتخاب رشته، تصمیمی ‌‌است که خود شما باید بگیرید؛ با‌‌این حال، اگر نیاز به کمک دارید، حتماً آن را دریافت کنید:

  • با مشاوران تحصیلی صحبت کنید.

چه کسی بهتر از مشاوران تحصیلی، که در ‌‌این زمینه تخصص دارند، ‌‌می‌‌توانند کمکتان کنند؟ با اطلاعاتی که آن‌ها در زمینۀ رشته‌های‌ تحصیلی و دانشگاه‌ها در اختیار شما قرار ‌‌‌می‌دهند، ‌‌می‌‌توانید با آرامش و آگاهی بیشتری انتخاب رشته کنید. با فارغ التحصیلان رشته‌های‌ مختلف صحبت کنید برخی از فارغ التحصیلان دانشگاهی (به خصوص افرادی که رشتۀ تحصیلی خود را با علاقه انتخاب کرده‌اند) ‌‌می‌‌توانند شما را در زمینه مشاغل مختلف راهنمایی کنند و دیدگاهی بلند مدت در مورد رشته و فرصت‌های شغلی مرتبط با آن‌ها در اختیارتان قرار دهند.

  • با همدوره‌ای‌‌‌های‌ خود صحبت کنید.

دوستان و همکلاسی‌‌‌‌های‌ شما معمولاً منبع خوبی از‌‌ایده‌ها و انگیزه هستند. درست است که آن‌ها مانند افراد حرف‌‌‌‌های‌ و متخصص، دانش و آگاهی لازم را در زمینه

رشته‌های‌ دانشگاهی ندارند، ولی به خوبی درک ‌‌‌می‌کنند که شما چه دورانی را از سر ‌‌‌می‌گذرانید. آن‌ها هم در شرایط یکسان با شما هستند؛ پس با آن‌ها صحبت کنید و پیشنهادهایشان را نادیده نگیرید.

  •  با والدین خود گفت‌و‌گو کنید.

والدین شما، در تمام مراحل زندگی‌تان همراهتان بوده‌اند و امروز نیز با دلسوزی در کنار شما هستند. البته پیشنهادهای والدین شما زمانی مؤثر خواهند بود که بر آن چیزی که برخلاف میل شماست، اصرار نورزند؛ چون در نهایت، کسی که قرار است تصمیم نهایی رابگیرد، خود شما هستید.

پیشنهاد گاج مگ: رمز موفقیت چیست؟

۶. هر گونه معایب و نقاط منفی را قبل از انتخاب رشته بررسی کنید.

یک رشتۀ ایده‌آل را برای خود در دانشگاه (با تمام مزایا، علاقه زیاد و‌ آینده مناسب (تصور کنید. نقطه منفی آن چیست؟ بله، درست است چیزی به ذهنتان نمی‌‌رسد. قطعاً هر رشته‌ای مزایا و معایب خود را دارد. تنها کاری که شما باید بکنید ‌‌این است که این نقاط منفی را شناسایی کنید و اطمینان حاصل کنید که هنگام مواجهه با آن‌ها می‌‌توانید مدیریتشان کنید. برای خودتان مشخص کنید که چقدر احتمال دارد رشتۀ انتخابی‌تان را بعداً تغییر دهید. همان‌طور که گفته شد، بسیاری از افراد، ممکن است که در دانشگاه به فکر تغییر رشته بیفتند؛ پس بهتر است از قبل بدانید که در صورت گرفتن ‌‌این تصمیم، چه هزینه‌‌‌‌هایی را باید بپردازید. ‌‌آیا اصلاً پیش نیاز‌‌‌های‌ لازم را خواهید داشت؟ به عنوان مثال، اگر رشتۀ زیست‌شناسی را انتخاب کنید و سپس بعد از مدتی تصمیم به تغییر آن رشته به رشتۀ مدیریت بگیرید، احتمالاً اکثر واحد‌‌‌های‌ شما در رشتۀ بعدی پذیرفته نخواهد شد و مجبور خواهید شد که دوباره همه چیز را از اول شروع کنید و هزینه و زمان بیشتری را صرف کنید، و اگر همچنان ‌تردید دارید، رشته‌هایی کلی‌تر را انتخاب کرده و از انتخاب رشته‌هایی که تخصصی‌تر هستند، اجتناب کنید. برای تشخیص نکات منفی، فرصت‌های‌ شغلی، دانشگاه مناسب و تمام مواردی را که اینجا گفته شد، مورد توجه قرار دهید.

آن چه اهمیت دارد‌‌ این است که مستقیماً به دنبال آسان‌ترین گزینه نروید و راهی را انتخاب کنید که به آن افتخار خواهید کرد و شما را به سمت هدفی که در ذهن دارید، سوق ‌‌‌می‌دهد.

٧. با حقیقت روبرو شوید.

یک نکته اصلی که در پایان‌‌ این جستار باید به آن پرداخته شود، بررسی کردن نهایی انتخابتان بر اساس واقعیات موجود است. لزوماً رشته‌ای که از نظر بسیاری افراد رشتۀ ایده‌آل است، برای شما بهترین نخواهد بود. تصمیم نهایی را با شرایط و امکانات خود بسنجید و قبل از‌‌اینکه تصمیم نهایی خود را بگیرید، ‌‌این سؤالات را دوباره از خود بپرسید:

  • چه شغلی برای من در‌آینده مناسب است؟
  • آیا رشته‌ای که انتخاب کرد‌ه‌ام، مرا برای رسیدن به آن شغل کمک ‌‌‌می‌کند؟
  • چه دانشگاهی برای رشته‌ای که انتخاب کرده‌ام مناسب است؟
  • آیا رشته‌ای را که انتخاب کرده‌ام با توانایی‌ها و مهارت‌های‌ من سازگار است؟
  • آیا تمام معایب و نقاط منفی انتخاب خود را بررسی کرده‌ام؟

به خود یادآوری کنید که مقطع دبیرستان به پایان رسیده است و اکنون به مرحلۀ جدیدی از تحصیل خود وارد ‌‌می‌‌شوید و باید با خود صادق بوده و برای انتخاب رشته‌تان، واقع‌بینانه تصمیم بگیرید. به طور خلاصه، برای انتخاب رشتۀ مناسب برای خود، به علایق، توانایی‌ها، مهارت‌ها وآرزو‌‌‌های‌ خود توجه کنید و‌آیندهشغلی و درآمد مناسب مجموعه رشته‌های‌ انتخابی را نیز برای خود در نظر بگیرید، و اگر در‌‌این پروسه نیاز به کمک داشتید، با افراد حرف‌‌‌های‌ و متخصص، اطرافیان و والدین خود مشورت کنید. مطمئناً در پروسه انتخاب رشته، گاهی دچار سردرگمی‌‌ خواهید شد؛ با‌‌این حال، اگر قدم به قدم موارد گفته شده را دنبال کنید و واقع‌بینانه آن را بررسی کنید، ‌‌این پروسه برایتان بسیار آسان‌تر خواهد شد و قطعاً در‌ آیند‌ه از تصمیم خود رضایت بیشتری خواهید داشت.


منبع: پیک سنجش

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.