داشتن درک درست از کارکرد مغز می‌تواند به یادگیری ما کمک کند

0

هر سال، میلیون‌ها کودک، مدرسه را با هیجان یادگیرى مطالب جدید آغاز مى‌کنند، ولى در بسیارى از مواقع، تنها به دلیل القاى این تفکر اشتباه که به اندازه همکلاسى‌هاى خود باهوش یا با استعداد نیستند، دچار سرخوردگى مى‌شوند؛ تنها به این دلیل که والدین و مربیان، مدام در حال ایجاد این احساس در فرد هستند که او به اندازه کافى در انجام دادن کارى، توانمند نیست.

جو بولر، پروفسور ریاضى در دانشگاه استنفورد، اعتقاد دارد که هر فردى هر چیزى را مى‌تواند یاد بگیرد اگر به درک این موضوع برسد که مغزش چگونه کار مى‌کند و چگونه مغز مى‌تواند در یادگیرى به او کمک کند. او بیان مى‌کند «اینکه مغز ما ثابت و غیر قابل تغییر است و استعداد و توانایى یادگیرى برخى از مطالب را ندارد، افسانه‌ای بیش نیست، و این حرف نه تنها از نظر علمى‌ درست نیست، بلکه همه‌جا همراه ما خواهد بود و سبب مى‌شود که تأثیرى منفى هم روى آموزش و هم در بسیارى از مسائل روزمره زندگى ما داشته باشد».

پیشنهاد گاج مگ: تکنیک‌های تقویت مغز

علم نوروپالستیسیتى (اینکه مغزهاى ما چگونه در پاسخ به یادگیرى تغییر مى‌کند) ثابت مى‌کند که یادگیرى در هر سنى مى‌تواند صورت گیرد؛ با این وجود، این حقیقت در بسیارى از کلاس‌هاى درس ما به‌کار گرفته نمی‌شود. به عنوان مثال، این طرز تفکر اشتباه همواره وجود داشته است که اکثر پسرها در یادگیرى ریاضى از دخترها بهتر هستند، و این باور خود مى‌تواند در موفقیت جنس مؤنث در یادگیرى ریاضى تأثیرى منفى بگذارد.
  • چگونه ذهن ما در یادگیرى به ما کمک مى‌کند؟

پروفسور جو بولر، نه تنها درباره این موضوع تحقیقات بسیاری انجام داده، بلکه راهکارهایى را نیز براى کمک به فرایند یادگیرى ارائه داده است تا آگاهى ذهنى جدیدى را در افرادى که از یادگیرى برخى از مباحث و مطالب ترس دارند، ایجاد کند:

۱. بدانید که مغز شما مدام در حال تغییر است.

هر بار که ما چیز جدیدى یاد مى‌گیریم، مغز ما تغییر کرده و قوى تر مى‌شود و مسیرهاى عصبى جدیدى در آن ایجاد مى‌شود. این سخن به آن معناست که مغز هیچ‌کس محدود به آن چه مى‌تواند در زمان تولدش بیاموزد نمى‌شود، و در حقیقت، این راه و روش آموزش است که مانع از یادگیرى افراد مى‌شود. به عنوان مثال، بدترین کار در مدارس این است که دانش‌آموزان رابر اساس توانایى‌شان در یادگیرى یک موضوع خاص، به گروه‌هاى جداگانه تقسیم و از هم تفکیک کنند. تحقیقات نشان داده است مغزهایى را که ما به سرعت به آنها برچسب «ناتوانی در یادگیری» مى‌زنیم، بعد از یک دوره آموزش صحیح، به طور کامل مى‌توانند تغییر کنند.

پیشنهاد گاج مگ: بایدها و نبایدهایی برای کارکرد بهتر مغز

۲. یاد بگیرید که با سختى‌ها، چالش‌ها و مشکالت کنار بیایید.

شاگردان و معلمان، معمولاً این تفکر را دارند که دریافت نمرات خوب در امتحان، نشان دهنده آن است که فرد به خوبى مطلب را فرا گرفته است؛ ولى آن چه بولر بر آن تأکید دارد، این است که هنگامى ‌که شاگردان روى مسائل دشوارى، که چالش برانگیزند و از حد توانایى آنها فراتر است، تمرین و تمرکز مى‌کنند، مغزشان بیشتر به کار مى‌افتد و دانش و اطلاعات جدید، بهتر در ذهنشان نقش مى‌بندد،و این موضوع سبب مى‌شود که دانشِ آموخته شده، در آینده قابل دسترس‌تر باشد.

۳. طرز تفکر خود را در مورد ذهنتان تغییر دهید؛ آن وقت مغز شما نیز از آن پیروى خواهد کرد.

هنگامى‌ که شما ذهنتان را در مورد خودتان تغییر مى‌دهید، این موضوع سبب تغییر بدن و مغزتان نیز مى‌شود؛ به عنوان مثال، محققان دریافته‌اند افرادى که ذهنیت منفى در مورد افزایش سنشان در سنین جوان‌تر – بین سنین ۱۸ تا ۴۹ سالگی – داشته‌اند، احتمال دچار شدنشان به حملات قلبى در ٣٨ سال بعدى زندگی‌شان بیشتراست، و این موضوع، صرف نظر از سلامت قلبی‌شان با توجه به سن، نژاد و یا بسیارى فاکتورهاى دیگر است.

طرز تفکر شما درباره یادگیرى نیز به همین صورت است. اگر به کودکان یاد داده شود که موفقیتشان در مدرسه، بیشتر به میزان هوش و استعدادشان بستگى دارد تا تلاششان، در آینده انگیزه کمتری براى یادگیرى خواهند داشت.

۴. روش‌هاى مختلفى را براى یادگیرى امتحان کنید.

همان‌قدر که مهم است دیدگاه و طرز تفکرمان را در مورد یادگیری تغییر دهیم و بر این باور باشیم که دانش، ثابت و غیرقابل تغییر نیست و با تلاش و پشتکار مى‌توان پیشرفت کرد، به همان اندازه هم مهم است که استراتژى‌هاى جدید یادگیرى را امتحان کنیم.

استفاده از راهکارهاى چند بعدى براى آموزش و یادگیرى، از بهترین روش‌هاست؛ زیرا بسیارى از بخش‌هاى مغز را در یک زمان درگیر مى‌کند و ارتباط بین بخش‌هاى مختلف مغز، به یادگیرى کمک مى‌کند.

حتى مهارت در یادگیرى ریاضیات را، با تقویت مهارت‌ها و دانش غیرمرتبط، مانند: مهارت‌هاى زبانى و استفاده از انگشتان دست براى محاسبات، مى‌توان تقویت کرد.

کشفیات جدید در مورد عملکرد مغز نشان مى‌دهد که در آموزش، براستفاده از روش‌های مختلف نیازمندیم، تا یادگیرى و آموزش، چندبعدى، طبیعى و خالقانه‌تر شود.

بولر در تحقیقات خود دریافت که این روش‌هاى متفاوت در یادگیری ریاضى و به چالش کشیدن دانش‌آموزان به منظور استفاده ازاستراتژى‌هاى متفاوت در حل مسائل (مانند داستان سرایى و هنرهاى تجسمى)، براى یادگیرى، بسیار مؤثرتر است؛ بخصوص براى دختران وکسانى که اعتماد به نفسشان در یادگیرى ریاضى کاهش یافته است.

در این تحقیق به این نتیجه رسیده‌اند که براى یادگیرى، استفاده از روش‌ها و نگاه کردن به مسأله از زوایاى مختلف، از تلاش محض براى به انجام رساندن درست آن، به مراتب مفیدتر است.

پیشنهاد گاج مگ: تاثیر ورزش در عملکرد مغز

۵. هدفتان تفکر انعطاف پذیر باشد تا سریع

اغلب معلمان و شاگردان تصور مى‌کنند که سرعت داشتن در انجام کارى، به معناى خوب بودن آن کار است، ولى تحقیقات نشان داده است که در بسیارى از مواقع، این موضوع نادرست است.

تلاش براى انجام کارى در زمان محدود (به عنوان مثال، امتحان دادن در یک زمان مشخص) مى‌تواند استرس ایجاد کند و سبب کاهش عملکرد حافظه فعال شود که براى یادآورى اطلاعات کلیدى مورد نیاز است.

به همین دلیل، پروفسور بولر اعتقاد دارد که ارائه مسائل طولانى به دانش آموزان یا سنجش عملکرد دانش آموزان در حل مسائل ریاضى در شرایط محدود زمانى، مفید نیست و این موضوع حتى سبب مى‌شود که برخى از افرادى که پتانسیل خوبى در فراگرفتن ریاضى دارند، بى‌دلیل دلسرد شوند و خیلى زود از یادگیرى دست بکشند؛ زیرا تصور مى‌کنند که سرعت عمل، به معناى داشتن شایستگى بیشتر است.

برخى از شاگردان، در زمان محدود خوب عمل مى‌کنند و در روش‌هاى تستزنى سرعت عمل بالایی دارند، اما این مسأله، لزوماً به معنای یادگیرى بهتر و تسلط بیشتر روى مطلب نیست. در مجموع می‌توان گفت که تلاش براى یادگیرى مطلبى به روش‌هاى انعطاف پذیر و در طول زمان، کلید یادگیرى است.

 

۶. با یکدیگر همکارى کنید.

براى یادگیرى بهتر، همکلاسى‌ها را به همکارى با هم و حمایت از یکدیگر تشویق نمى‌کنند و تأکید بر داشتن استعداد بالاى برخى از دانش آموزان نسبت به سایرین دارند نمى‌توانند کمکى به یادگیرى بهتر آنها کنند. بسیار مهم است که مدارس این تفکر را تقویت کنند که یادگیرى به کمک یکدیگر، از یادگیرى انفرادى، به مراتب مفیدتر است.

بولر تأکید مى‌کند: «اینکه شاگردان با هم کار کنند و دریابند که یادگیری بخشى از مطلب یا تمام آن، ممکن است براى همه آنها دشوار باشد، تفاوتى بزرگ ایجاد مى‌کند و این ایده را تقویت مى‌کند که یادگیرى، پروسه‌اى است که وجود موانع و دشوارى‌ها در آن طبیعى است.» تمرکز روى ایجاد همکارى و تعامل بین شاگردان، به جاى آزمودن جداگانه دانش آموزان، مى‌تواند سبب یادگیرى بهتر شاگردان و کاهش تبعیض بین آن‌ها شود.

همه این نکات به ما یادآورى مى‌کنند که موانع و سختى‌ها در فرایند یادگیرى، بیشتر به خاطر طرز تفکر ماست تا توانایى‌های ما، و نباید فراموش کرد که محدودیت‌هاى ذهن ما، بسیار کمتر از آن چیزی است که ما تصور مى‌کنیم.


منبع: پیک سنجش

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.