کتاب‌هایی که فیلم شدند

0

کتاب‎های داستانی نه تنها برای لذت و سرگرمی و کسب آگاهی خوانده می‌شوند، بلکه گاه منبع الهام سینماگران و خلق ماندگارترین فیلم‌ها در تاریخ سینما هستند.

این فیلم‌ها در دنیای سینما، به درجه‌های مختلفی از موفقیت دست پیدا کرده‌اند. سازندگان چنین فیلم‌هایی گاهی کاملا به متن اصلی کتاب وفادار بوده و بدون هیچ تغییری داستان کتاب را روایت می‌کنند. گاهی هم برای اینکه آن را به فیلم‌نامه‌ای مناسب برای ساخت یک اثر سینمایی جاودان تبدیل کنند، تغییراتی در آن ایجاد می‌کنند و رنگ و لعابی به آن می‌بخشند.

در ادامه با بخشی از این آثار بیشتر آشنا می‌شویم:

۱۰ کتاب ایرانی که فیلم شدند:
گاو

گاو، یکی از هشت مجموعه داستان‌های کتاب عزاداران بَیَل نوشته غلام‌حسین ساعدی است که در سال ۱۳۴۳ به چاپ رسیده و درباره فلاکت‌ها و اتفاقاتی است که به صورت مداوم برای مردمان روستایی به نام بَیَل افتاده‌است.

خلاصۀ داستان: همۀ امید زندگی مش حسن تنها یک گاو است که علاوه بر درآوردن خرج امرار معاش خانواده خود، افراد روستا هم از آن بی‌بهره نیستند. یک روز که مش حسن به شهر می‌رود گاو به علت نامعلومی می‌میرد و اهالی روستا با موافقت زن مش حسن گاو را به چاه روستا می‌اندازند پس از برگشت مش حسن وانمود می‌کنند که گاو گریخته است. مش حسن این موضوع را باور نمی‌کند و گمان می‌برد که اهالی روستا گاو را به قتل رسانده‌اند. از آن پس حالش دگرگون می‌شود و تظاهر می‌کند که گاو است.

گاو یکی از بهترین فیلم‌های موج نو سینمای ایران به کارگردانی داریوش مهرجویی و بازی به یاد ماندنی عزت‌الله انتظامی در سال ۱۳۴۸ است. این فیلم جایزۀ ویژه هیئت داوران جشنوارۀ بین‌المللی فیلم برلین را در سال ۱۹۷۲ و بسیاری جوائز دیگر از جشنواره‌های مختلف را کسب کرده است.

 

 ۳ قطره خون

۳ قطره خون نوشتۀ صادق هدایت است که در سال ۱۳۴۱ منتشر شده‌است. این کتاب ماجرای قهرمانی‌ها، مردانگی و صداقت شخصی به نام داش‌ آکل است.

خلاصۀ داستان: یک حاجی شیرازی که فضائل داش‌ آکل را می‌دانسته و با او همسفر بوده، قبل از مرگش وصیت می‌کند که او به کارهای زندگی و املاک او رسیدگی کند. داش‌ آکل در برخورد با خانوادۀ حاجی، دختر او را می‌بیند و به او دل می‌بندد. با توجه به سن کم دختر ازدواج با او را خارج از مرام و مردانگی می‌داند و سعی می‌کند تا دختر را به یکی از خواستگارانش شوهر بدهد. در شب عروسی دختر، دشمن دیرینه داش‌ آکل که کاکا رستم نام داشت، با او درگیر می‌شود و جفتشان در این درگیری جان خود را از دست می‌دهند.

از این کتاب فیلمی به نام داش آکل در سال ۱۳۵۰ به کارگردانی مسعود کیمیایی و بازی بهروز وثوقی و ژاله علو ساخته شده‌است. این فیلم جایزۀ دیپلم افتخار نقش اول مردِ جشنوارۀ بین‌المللی فیلم تاشکند ۱۳۵۱ را دریافت کرده‌است.

 

دایی جان ناپلئون

دایی جان ناپلئون، اثر ایرج پزشک‌زاد یکی از پرفروش‌ترین رمان‌های فارسی به شمار می‌رود و از سال ۱۳۴۹ تاکنون بارها تجدید چاپ شده‌است.

خلاصۀ داستان: این داستان راجع به یک خانواده است که باهم زندگی می‌کنند و یک سری اتفاقات بین آن‌ها می‌افتد. شخصیت اصلی داستان، دایی جان ناپلون، مسن‌ترین فرد خانواده و یک ستوان بازنشسته است و بین خودش و ناپلئون شباهت‌های زیادی می‌بیند. حل مشکلات و داستان‌هایی که برای این خانواده پیش می‌آید، این داستان را به یکی از جذاب‌ترین آثار ملی تبدیل کرده‌است.

از این کتاب فیلمی درسال ۱۳۵۵ به کارگردانی ناصر تقوایی با بازی غلامحسین نقشینه، پرویز صیاد و پرویز فنی‌زاده ساخته شده‌است که به یکی از پرطرفدارترین مجموعه‌های تلوزیون ملی تبدیل شد.

 

شوهر آهو خانم

شوهر آهو خانم، نخستین رمان محمدعلی افعان است که در سال ۱۳۴۰ منتشر شده‌است. این داستان زندگی زنان در لایه‌های پایینی جامعه را روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: این داستان در سال ۱۳۱۳ در کرمانشاه رخ می‌دهد. مرد میانسال متدینی که همسر و فرزند دارد، شیفتۀ زن بیوه‌ای به نام هما می‌شود و در مقابل این عشق و مسئولیت‌های خانوادگی‌اش با نفس خویش مبارزه می‌کند.

از این کتاب فیلمی به کارگردانی داوود ملاپور با بازی حسین اشراق، اکبر مشکین و مهری ودادیان در سال ۱۳۷۴ ساخته شده‌است.

 

شیار ۱۴۳

کتاب چشم سوم که بعدها به شیار ۱۴۳ تغییر پیدا کرد در سال ۱۳۸۱ و به قلم نرگس آبیار منتشر شد. داستان دل نگرانی‌ها و چشم انتظاری مادرانی که پسرانشان به جبهه رفتند را به تصویر می‌کشد.

خلاصۀ داستان: پسری جوان به جبهه رفته است، مادر او در نبود پسرش چشم انتظار اوست و سختی‌های زیادی را تحمل می‌کند. او با هر خبری از جنگ هربار ناامید می‌شود. در حالی که نمی‌داند پسرش اسیر شده یا به شهادت رسیده، به چشم به انتظار می‌نشیند.

از این کتاب فیلمی به کارگردانی خود نرگس آبیار و بازی درخشان مریلا زارعی در سال ۱۳۹۲ ساخته شده است. این فیلم برندۀ سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران است.

 

آشغال‌دونی

آشغال‌دونی داستان بلندی نوشتۀ غلام‌حسین ساعدی است که در سال ۱۳۴۵ منتشر شده‌است. داستان خانواده‌ای از قشر ضعیف جامعه را روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: پسر جوانی به نام علی که در محله‌های حاشیه‌نشین تهران زندگی می‌کند برای درآوردن خرج بیمارستان و معالجۀ پدر پیرش دست به فروش خون خود به شخصی، به نام سامری می‌زند. سامری یک دلال خون است که خون مستمندان را در ازای یک مبلغ ناچیز می‌گیرد و به بیمارستان می‌فروشد. در ادامه علی برای سامری کار می‌کند و برای او دهندۀ خون جمع‌آوری می‌کند و اتفاقاتی که در این میان می‌افتد باعث می‌شود که علی زندگی تازه‌ای را شروع کند.

بعد از فیلم گاو که اقتباسی از مجموعه داستان‌های غلام‌حسین ساعدی بود دایرۀ مینا دومین فیلم داریوش مهرجویی براساس داستان‌های این نویسنده است. این فیلم در سال ۱۳۵۳ با بازی سعید کنگرانی، عزت‌الله انتظامی و علی نصیریان ساخته شد. این فیلم در جشنواره پاریس ۱۹۷۷ و سپس برلین به نمایش درآمد و جایزۀ بزرگ “آنتن دو” را از جشنوارۀ جهانی فیلم پاریس و جایزۀ ویژۀ بین‌المللی کاتولیک‌ها را از جشنوارۀ جهانی فیلم برلین دریافت کرد.

 

عروسک پشت پرده

داستان کوتاه عروسک پشت پرده نوشتۀ صادق هدایت است که در سال ۱۳۱۲ در مجموعه داستان سایه روشن چاپ شد.

خلاصۀ داستان: مردی در خانه‌ای قدیمی و بزرگ به همراه مادر پیر و ناتوان خود زندگی می‌کند که با بازیگری جوان، از گروه تئاتر ازدواج می‌کند. مرد به صورت غیرمستقیم ارتباط دختر با دوستان و کار سابقش را قطع می‌کند. همه چیز خوب و عاشقانه ادامه دارد تا دختر متوجه یک سری اتفاقات غیرعادی می‌شود و در می‌یابد که همسرش زمانی که در خارج از کشور تحصیل می‌کرده، مانکنی کنترل شونده که شباهت زیادی به یک زن داشت را خریداری کرده و با او صحبت می‌کند.

از این داستان فیلمی با نام ساحره در سال ۱۳۷۶ به کارگردانی داوود میرباقری با بازی ویشکا آسایش و محسن شاه‌ابراهیمی ساخته شده‌است.

 

آوسنه بابا سبحان

رمان آوسنه بابا سبحان نوشتۀ محمود دولت آبادی است که در سال ۱۳۴۷ منتشر شده‌است. داستان سختی زندگی‌های روستاییان شرق ایران را روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: پس از مرگ ارباب روستا، مباشر شرور و زن فرنگی او برای تصاحب زمین‌های مزروعی اهالی اقدام می‌کنند. پسران بابا سبحان، صالح، سبحان و مصیب از واگذاری زمین امتناع می‌کنند در عوض پیشنهاد می‌دهند که اجارۀ زمین را در موعد مقرر بپردازند. در این میان نزاعی صورت می‌گیرد که غلام (مباشر) مصیب را به قتل می‌رساند. صالح که بر اثر این نزاع با غلام و اصابت ضربه بیل به سرش تعادل روانی خود را از دست می‌دهد در میدان شهر غلام را به قتل می‌رساند و روانۀ ژاندرمری می‌شود.

براساس این داستان، فیلمی به نام خاک در سال ۱۳۵۲ به کارگردانی و نویسندگی مسعود کیمیایی با بازی فرامرز قریبیان، فرزانه تاییدی و بهروز وثوقی ساخته شده‌است. این فیلم در شهریور ۱۳۵۲ اکران شد و در پی آن، محمود دولت‌آبادی در پی تغییرات دیدگاه کارگردان اعتراض زیادی کرد.

 

بوف کور

بوف کور با نام کامل‌تر بوف کور+زندگی و مرگ به قلم صادق هدایت که در سال ۱۳۱۵ منتشر شده‌است. یکی از شاهکارهای ادبیات داستانی می‌باشد.

خلاصۀ داستان: یک مرد جوان تنها در اتاقش روی جلد قلمدان نقاشی می‌کند. از پنجرۀ اتاقش زنی را زیر سایۀ درخت می‌بیند و عاشق او می‌شود در ادامه داستان مرد به دنبال زن همه‌جا را می‌گردد و هنگامی او را میابد که در تخت خود به قتل رسیده. مرد جوان جنازۀ معشوق خود را خارج از شهر به خاک می‌سپارد و از آن زمان آشفته حال می‌شود در ادامه اتفاقاتی که برای او می‌افتد داستان را می‌سازد.

از این داستان، فیلمی به کارگردانی کیومرث درم‌بخش و بازی پرویز فنی‌زاده در سال ۱۳۵۴ ساخته شد.

 

آذر، شهدخت، پرویز و دیگران

آذر، شهدخت، پرویز و دیگران رمانی اثر مرجان شیرمحمدی است که در سال ۱۳۹۲ منتشر شده‌است.

خلاصۀ داستان: یک بازیگر مشهور به همراه همسرش در آخرین فیلم دورۀ کاری خود بازی می‌کند و بازی او بسیار مورد استقبال منتقدان قرار می‌گیرد و منجر به حسادت او می‌شود. روابط زناشویی آن‌ها تیره و تار می‌شود و زن قهر می‌کند و به باغچه خانوادگی خود در دماوند می‌رود و تا بازگشت دخترشان به ایران روابط آن‌ها دست‌خوش تغییراتی می‌شود.

از این داستان فیلمی به کارگردانی بهروز افخمی در سال ۱۳۹۳ با بازی مانی حقیقی، رامبد جوان، مهدی فخیم‌زاده، مرجان شیرمحمدی و گوهر خیراندیش اکران شد. این فیلم در سی و دومین جشنوارۀ فیلم فجر موفق به دریافت دو سیمرغ بلورین بهترین فیلم و فیلمنامه شد.

 

 

۱۰ کتاب خارجی که فیلم شدند:
پدر خوانده 

پدرخوانده، یک رمان جنایی آمریکایی نوشته ماریو پوزو است که در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. داستان زندگی یک خانواده مافیایی را روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: مرد قدرتمندی که با دوستانش مهربان و با دشمنان خشن رفتار می‌کند. در روز عروسی دخترش، پسر کوچکش از خدمت در جنگ جهانی دوم باز می‌گردد و به نظر می‌رسد که علاقه‌ای به شغل خانوادگی‌اش نداشته باشد. یکی از رقیبان دون کورلئونه برای فروش مواد مخدر به نفوذ او نیاز دارد و وقتی که او از این کار سرباز می‌زند، درگیری‌هایی به وجود می‌آید؛ پس از اینکه دون ویتو کورلئونه مجروح می‌شود پسران او مایکل و سانی خواهان گرفتن انتقام می‌شوند.

در سال ۱۹۷۲ فیلمی به کارگردانی فرانسیس فورد کوپولا، با بازی مارلون براندو، آل پاچینو و جیمز کان ساخته و برندۀ جایزۀ اسکار شد.

 

 

عقل و احساس

عقل و احساس، یک رمان کلاسیک نوشتۀ جین آستین است که در سال ۱۸۱۱ منتشر شد. این کتاب داستان زندگی دو خواهر را روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: ماریان دشوود، دختری ساده و بی شیله پیله است که وقتی عاشق مردی جذاب اما نامناسب می‌شود اخطار خواهرش النور، را نادیده می‌گیرد. در همین حال، النور که همیشه نسبت به قواعد اجتماعی حساس بوده، تلاش می‌کند تا شکست عشقی خود را پنهان نگه دارد. این دو خواهر از طریق تجربۀ موازی‌شان در عشق و از دست دادن آن می‌آموزند که اگر می‌خواهند خوشبختی را در جامعه‌ای زیر سلطۀ پول و جایگاه اجتماعی بیابند، باید از عقل و احساس خود در کنار یکدیگر استفاده کنند.

در سال ۱۹۹۵ فیلمی به کارگردانی انگ لی، با بازی کیت وینسلت و اما تامسون ساخته و برنده جایزه خرس طلایی فیلم برلین ۱۹۹۶ شد.

 

 

رنگ ارغوان

رنگ ارغوان یک رمان بلند نوشتۀ آلیس واکر است که در سال ۱۹۸۲ منتشر شد. این رمان در سال ۱۹۸۳ دو جایزهٔ معتبر پولیتزر و جایزهٔ ملی کتاب آمریکا را از آن خود کرده‌است.

خلاصۀ داستان: سِلی جکسن، دختر نوجوان سیاه‌پوستی است که پدرش فرزندان او را به خانواده ساموئل‌ها می‌فروشد. خود او را نیز به آلبرت‌ جانسن گلاور، مرد سیاه‌پوست بیوه‌‌ای واگذار می‌کند، او با وجود آزار و اذیت مدام «آلبرت» و فرزندانش، سعی می‌کند همسر مطیعی باشد.

در سال ۱۹۸۵ فیلمی به کارگردانی استیون اسپیلبرگ، با بازی دنیل گلاور و ووپی گلدبرگ ساخته و برندۀجایزۀ بازبینی فیلم شد.

 

 

فهرست شیندلر

فهرست شیندلر یک رمان نوشتۀ توماس کنیلی است که در سال ۱۹۸۲ منتشر شد. این رمان جایزهٔ من بوکر را از آن خود کرده‌است

خلاصۀ داستان: روایت صنعتگری آلمانی به نام اسکار شیندلر، که عضو حزب نازی می‌باشد را به تصویر می‌کشد. که در طول جنگ جهانی دوم جان بیش از هزار یهودی که اغلب پناهندگان لهستانی بودند را با استخدام آن‌ها در کارخانه‌های خود، از هلوکاست نجات داد.

در سال ۱۹۹۳ فیلمی به کارگردانی استیون اسپیلبرگ، با بازی لیام نیسون، بن کینگزلی و رالف فاینز ساخته و برندۀ ۷ جایزۀ اسکار در بخش‌های مختلف شد.

 

اتاق

اتاق، یک رمان برگرفته از داستانی واقعی، نوشتۀ اما دون اهو است که در سال ۲۰۱۰ منتشر شد. ماجرای مادر و پسری که در یک اتاق کوچک حبس شده‌اند را روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: داستان کتاب اتاق در مورد زنی است که توسط مردی میانسال دزدیده می‌شود، آن زن به مدت هشت سال و فقط با امکانات محدود نظیر خوراک و تلویزیون زندگی می‌کند.
فرزند آن زن در همان اتاق به دنیا ‌می‌آید و پس از گذشت چند سال آن کودک مشغول به مقایسه آنچه که در واقعیت و در اتاق وجود دارد، مشغول می‌شود.

در سال ۲۰۱۵ فیلمی به کارگردانی لنی آبراهامسون، با بازی بری لارسون و جیکوب ترمبلی ساخته و برندۀ جایزه اسکار شد.

 

 

ارباب حلقه‌ها

ارباب حلقه‌ها، یک رمان فانتزی نوشتۀ جی.آر.آر تالکین است که در سال ۱۹۵۴ منتشر شد. این داستان در ادامه داستان هابیت نوشته شده‌است.

داستان در آردا سرزمین میانه اتفاق می‌افتد و در مورد ارباب تاریکی‌ها است که در جست‌وجوی حلقهٔ یگانه‌ایست که خود ساخته؛ ولی سال‌ها پیش آن را در جنگ از دست داده و حالا از محل آن خبر ندارد. سال‌ها بعد گالوم آن را پیدا کرد. حلقه به او عمری طولانی و غیرعادی داد و او برای پانصد سال در غار زندگی می‌کرد، تا این که حلقه از فرصت استفاده کرد و از گالوم جدا شد و خود را در راه هابیتی به‌نامِ بیلبو بگینز قرار داد.

۳ گانه فیلم ارباب حلقه‌ها در سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳ به کارگردانی پیتر جکسون، با بازی الیجاه وود، ایان مک‌کلن و کیت بلانشت ساخته و برندۀ ۱۱ جایزه اسکار در بخش های مختلف شد.

 

ریتا هیورث و رستگاری در شاوشنگ

رستگاری در شاوشنگ، رمانی نوشتۀ فرانک دارابانت است که در سال ۱۹۸۲ منتشر شده‌است.

خلاصۀ داستان: رِد قصد ازدواج با دختر زیبایی را دارد، پدر دختر به شرطی با ازدواج آن‌ها موافقت می‌کند که نزد او به کار عینک‌سازی مشغول شود. بعد از مدتی با این حقیقت روبه‌رو می‌شود که او با این کار قصد داشت رِد را تحت نفوذ اوامر خود قرار دهد و همچنین وجود مشکلات دیگری با همسرش، باعث خشم بیش از حد او شده. رد تصمیم به قتل همسر خود می‌گیرد پس با دستکاری ترمز اتومبیل همسرش، زمینۀ قتل او را فراهم می‌کند. امّا آن روز همسرش، همسایه و دختر کوچکش را نیز سوار ماشین می‌کند و هر سه در این حادثه کشته می‌شوند. رِد محکوم به سه بار حبس می‌شود، مدتی در زندان می‌ماند تا این که اندی دوفرین به جرم قتل همسرش و معشوقۀ وی، به زندان می‌آید. او با شخصیت منحصر به فردش و اصلاحاتی که برای زندان انجام می‌دهد، رِد را تحت تأثیر قرار داده و روزنۀ امیدی برای رهایی در دلش زنده می‌کند.

فیلمی در سال ۱۹۹۴ به کارگردانی فرانک دارابونت و بازی تیم رابینز، مورگان فریمن، باب گانتون ساخته شد و نامزد دریافت ۲۷ جایزه و موفق به دریافت ۱۲ جایزۀ دیگر شد.

 

 

باشگاه مبارزان

باشگاه مبارزان، یک رمان نوشتۀ چاک پالانیک است که در سال ۱۹۹۶ منتشر شد. این داستان در ادامه داستان هابیت نوشته شده‌است.

خلاصۀ داستان: داستان مرد جوانی‌ست که شش ماهی است که دچار بی‌خوابی شده‌است و زندگیش تبدیل به لحظاتی تکراری و پوچ شده. او برای درمان بی‌خوابی‌اش به دکتر مراجعه می‌کند؛ اما دکتر علی‌رغم اصرار زیاد دارویی به او نمی‌دهد و به جای آن پیشنهاد می‌دهد که به کلاس‌های شبانه برود. او در کلاس‌های شبانه که متعلق به افراد مبتلا به سرطان و بیماری‌های خاص است، شرکت می‌کند. او برای ورود به این کلاس‌ها به ناچار دروغ می‌گوید که سرطان دارد. همه چیز خوب پیش می‌رود تا این که سر و کله زن مرموزی در کلاس‌ها پیدا می‌شود.

در سال ۱۹۹۹ فیلمی به کارگردانی دیوید فینچر با بازی برد پیت و ادوارد نورتون ساخته و برندۀ ۳ جایزه شد.

 

صبحانه در تیفانی

صبحانه در تیفانی، رمانی نوشتۀ ترومن کاپوتی است که در سال ۱۹۵۸ منتشر شد. داستان از زبان مرد جوانی است که ماجراهایی را دربارۀ دختر همسایه پایینی اش روایت می‌کند.

خلاصۀ داستان: این کتاب دربارهٔ هالی گولایتلی، دختر جوانی است که به تنهایی زندگی می‌کند. هالی دختری ساده و زیبایی‌ست که در ۱۵ سالگی ازدواج می‌کند ولی پس از مدت کوتاهی به قصد بازی در فیلم، همسرش را ترک کرده و به هالیوود می‌رود، اما در آنجا هم ماندگار نمی‌شود و راهی نیویورک می‌شود. آشنایی هالی با نویسندۀ جوانی به نام پل وارجک باعث دگرگونی زندگی هر دوی آن‌ها می‌شود.

در سال ۱۹۶۱ فیلمی به کارگردانی بلیک ادورادز با بازی آدری هیپبورن، جورج پیپارد و پاتریشیا نیل ساخته و موفق به دریافت ۲ جایزۀ اسکار، یک جایزۀ گرمی شد.

 

 

آناکارنینا

آناکارنینا رمانی کلاسیک، نوشتۀ لئو تولستوی است که در سال ۱۸۷۷ منتشر شد. این به تقابل میان عشق و خیانت می‌پردازد.

خلاصۀ داستان: آنا کارنینا و لوین نام دو شخصیت اصلی داستان می‌باشند و داستان زندگانی آن‌ها به صورت موازی در طول کتاب نقل می‌شود. داستان جزئیات دو عشق را روایت می‌کند، یکی نیک فرجام و دیگر با پایانی تلخ. داستان در امپراطوری روسیه اتفاق می‌افتد. پرنسس دوریا (دالی) همسرش پرنس استفان (استیوا) را به دلیل خیانت از خانه بیرون می‌کند. خواهر استیوا، آنا کارنینا یکی از افراد مقتدر که با همسر سالخورده‌اش کنت الکسی کارنین و پسرش سرژیوا در سن پترزبورگ زندگی می‌کند به مسکو می‌رود تا دالی را متقاعد کند که استیوا را ببخشد.

در سال ۲۰۱۲ فیلمی به کارگردانی جو رایت با بازی کیرا نایتلی، جود لا، مکس بنت و آرون تایلر ساخته و موفق برندۀ ۲ جایزه در بخش طراحی لباس و نامزدی در ۸ بخش دیگر شد.

 

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.