زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی

محمد بن حسن جهرودی طوسی مشهور به خواجه نصیرالدین طوسی در تاریخ ۱۵ جمادی الاول سال ۵۹۸ هجری قمری، درشهر طوس خراسان دیده به جهان گشود. خواجه نصیرالدین طوسی یکی از سرشناس‌‌ترین شخصیت‌‌های تاریخ اسلام‌ می‌باشد.

0

وی ایام کودکى و جـوانى خود را در طوس گذراند و دروس مقدماتى از قبیل خواندن و نوشتن، قرائت قرآن، قـواعد زبان عربـى و فارسى، معانى و بیان و تعدادی ازعلـوم از قبیل حدیث وغیره را نزد پدر روحانى‌اش محمد بن حسن طـوسى آموخت و همچنین در یادگیرى خواندن قرآن و متون فارسى از آموخته‌های مادرش استفاده مى‌کرد.

پس از آن با راهنمایی پدرش، مقدمات ریاضیات را نزد کمال‌الدین آموخت. معلم دیگر او، دایی‌اش نورالدین علی بن محمد شیعی بود که منطق و حکمت را به او ‌آموخت. طوسی پس از فوت پدرش، به نیشابور رفت که در آن زمان محل اجتماع علما بود و تحصیلاتش را در نیشابور به اتمام رساند و در آنجا به عنوان دانشمندی برجسته مشهور شد. خواجه بعد از تکمیل تحصیلاتش در نیشابـور برای ادامه تحصیل به شهر رى و از آنجا به قم و بعد از مدتی راهى اصفهان شد، ولی در اصفهان استادى که بتـواند از او استفاده نماید، نیافت لیکن به عراق مهاجـرت نمـود در عراق علـم فقه را فراگرفت.
خـواجه سپـس علوم  نجـوم و ریاضـى را آموخت به ایـن ترتیب دوران تحصیل خـود را پشت سر مـى گذارد و بعد از مـدت‌ها دورى از وطـن و خـانـواده قصـد عزیمت به خـراسـان مـى‌کنـد.
خواجه در بین راه بازگشت به وطن، از شهرهاى مختلف عبور کرد و به نیشابور رسید، نیشابور در آن زمان چند بار مورد هجوم قرار گرفته بود و شهر در دست مغولان بود.
خواجه بعد از نیشابور به طرف طوس ادامه مسیر داد و از آنجا خود را به قاین رساند و بعد از سال‌ها توانست به حضور مادر و خواهرش برسد. خواجه نصرالدین طوسی در شهر قاین با دختر فخرالدین نقاش ازدواج کرد و بعد از چند ماه سکونت در شهر قاین از طرف محتشم قهستان که مردى فاضل بود به قلعه دعوت شد او به اتفاق همسرش به قلعه اسماعیلیان رهسپار گردید.
درمدتی که خواجه نصیر در قلعه قهستان بود بسیار مورد احترام و تکریم قرار مى‌گرفت و آزادانه به شهر قاین رفت و آمد داشته و به امور مردم رسیدگى مى‌نمود. خواجه نصرالدین طوسی حدود ۲۶ سال در قلعه‌هاى اسماعیلیه به سر برد و در این مدت دست به تألیف و تحریر کتاب‌هاى متعددى زد.

تعدادی از آثار خواجه نصیرالدین طوسی:
۱  تجرید العقاید
۲  شرح اشارت بو على سینا
۳  قواعد العقاید
۴  اخلاق ناصرى
۵  آغاز و انجام
۶  تحریر مجسطى
۷  تحریر اقلیدس
۸  تجرید المنطق
۹  اساس الاقتباس
۱۰  ذیج ایلخانى
۱۱  آداب البحث
۱۲  آداب المتعلمین
۱۳  روضه القلوب
۱۴  اثبات بقاء نفس
و….
خواجه نصیر، پس از حمله دوم مغولان به فرماندهی هلاکو و تسلیم‌شدن قلعه‌های اسماعیلیان، به دربار هلاکو راه یافت. حضور نصیرالدین طوسی در جریان فتح بغداد به دست مغولان، عاملی برای کاهش غارت و کشتار مردم بوده و با حمایت او، بسیاری از عالمان از مرگ نجات یافته‌اند.
خواجه نصیرالدین طوسی پس از فتح بغداد توسط هلاکو، ساخت یک رصدخانه را به هلاکو پیشنهاد کرد این پیشنهاد مورد پسند هلاکو قرار گرفت و ساخت آن از سال ۶۵۷ق آغاز شد. در این رصدخانه از ابزار نجومى که از قلعه الموت و بغداد آورده بودند استفاده گردید خواجه توانست کتابخانه عظیمى در آنجا تأسیس کند تعداد کتب آن را بالغ بر چهارصد هزار جلد نوشته‌اند. کار ساخت رصدخانه تا پایان عمر خواجه به طول انجامید.

در سال ۶۷۲ هجری قمری نصیرالدین طوسی با جمعی از شاگردان خود به بغداد رفت که بقایای کتاب‌های تاراج رفته را جمع‌آوری و به مراغه بازگرداند اما اجل مهلتش نداد. او بنا به وصیت خود در حرم مقدس کاظمین دفن شد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.